Verhalenverteller

maakt verhalen tot verrassende vertelvoorstellingen voor jong en oud
helpt met vertellen in onderwijs en organisatie

onderwijs zorginstellingen cultuureducatie volwassenen kinderboekenweek taal en lezen speciaal onderwijs levensverhalen geschiedenis, oorlog

  • “Kom erbij, ga lekker zitten en luister naar een verhaal.”
    En nu even geen boek, maar een vertelling. Een verhalenverteller die je laat zien en horen hoe een avontuur verloopt. Die je de geur van het bos laat ruiken, die je laat voelen hoe hard de rotsen zijn en hoe ijzig koud het water dat van de bergen komt. Een verhaal is niet alleen een verzameling woorden, die je hoort. Een verhaal beleef je mee, het is een geschiedenis waar je midden in zit. Die je nieuwsgierig maakt naar meer. Nog een avontuur, nog een vertelling, nog een verhaal. Over vrienden zijn en maken, en ruzie en zo. En wat, als je geen vrienden hebt, of vrienden wilt worden met, nou ja, zeg maar, een beer?
    “Kom erbij.”
    De Kinderboekenweek opent de deur voor nieuwe vrienden: boeken met verhalen die je meenemen naar plekken waar je nooit geweest bent en die je avonturen laten beleven waar je alleen met veel fantasie van durft te dromen. Spannende, gruwelijke, ongelooflijke, fijne, humoristische verhalen.
    Kortom, een flinke voorraad nieuwe boeken waar kinderen zich weer heerlijk in kunnen verliezen.
    Een verteller in school biedt een bijzonder oog en oor op een verhaal en maakt nieuwsgierig naar meer. Een fantastische start voor de kinderboekenweek.

  • ‘Daar komt een draak het tuinpad op. Stampend, de enorme kop slingerend van links naar rechts, de gevaarlijke bek vol valse tanden hapt in het rond. De draak heeft tien voeten, aan alle kanten slingeren rafels en touwen en zo nu en dan hoor je het gefluister in zijn buik . . .’
    Draken, betoverde prinsessen en een heks . . . met een koffer?!
    Een boeiende levendige vertelvoorstelling voor de onderbouw, ruim een half uur sprookverhalen voor de kleinsten. Tot iedereen weer lang en gelukkig verder leeft.

  • Een 6-tal leerlingen van de basisschool in Waardenburg vertelden verhalen op de dijk in en bij Museum de Oersprong. Na een rondleiding in het kleine natuurmuseum in het voormalige dijkmagazijn, zocht ieder een voorwerp uit het museum dat het meest aansprak. Bij dit voorwerp maakten de leerlingen een verhaal, deels gebaseerd op historische feiten, deels fantasie. In een aantal workshops werd gewerkt aan de structuur van de verhalen, de taal, stijl en opbouw en werden de vertellingen gerepeteerd. De georganiseerde fietstocht op Bevrijdingsdag 2016 leidde langs het museum. Veel deelnemers aan de tocht lieten zich verrassen door de verhalen. De kinderen werden volop gecomplimenteerd en waren behoorlijk trot op hun prestatie. Vertellers en toehoorders ontdekten de museumcollectie zo op een heel originele manier.

  • Een verhalenproject waarin twee leerlingen van de basisschool in Hellouw het verhaal mochten vertellen van een 93-jarige vrouw uit het dorp. De leerlingen luisterden naar de oorlogsbelevingen van de joodse, die meerdere kampen heeft overleefd. In een aantal sessies heeft Mieke samen met de kinderen het verhaal vorm gegeven. Ada (groep 3) heeft een aantal specifieke momenten in vertelplaten weergegeven (barak, transporttrein, fabriek) en daarover verteld, Tom (groep 8) heeft het grote kader van de oorlog daaromheen uitgelicht. De geschiedenis is verteld bij de officiële opening van het bevrijdingsfestival op 5 mei 2016 in de gemeente Neerijnen. Het publiek was diep onder de indruk.

  • Voor het bevrijdingsfestival op 5 mei vertelden leerlingen van groep 8 verhalen uit de tweede wereldoorlog. De verhalen, die in het dorp verzameld waren, werden voorgelezen op school, door senioren uit het dorp. De leerlingen maakten een keuze en gingen in een aantal workshops met de verhalenverteller aan het werk. Een klus, zo bleek, voor de 11-jarigen, verhalen vertellen waren ze niet gewend. Maar met een behoorlijke dosis enthousiasme en doorzettingsvermogen werden het vertellingen waar iedereen zijn petje voor af nam. De leerlingen waren een ervaring rijker. Zelf een verhaal bewerken, repeteren en vertellen aan een publiek van jong en oud, in de buitenlucht onder aan de dijk, is niet makkelijk. Het resultaat mocht er zijn.

  • Een spannend avontuur en een slimme oma of opa gaan heel goed samen. Onder het motto ‘voor altijd jong’, veroveren de opa’s en oma’s zich een plekje in de jeugdliteratuur.  De verhalenverteller permitteerde zich de wijze grootmoeder. De vrouw met de verhalen, de levenslessen.
    In twee vertellingen van ruim een half uur, voor kinderen vanaf 4 en vanaf 9 jaar, luchtig, spannend en met humor. Met gordijnen van rood fluweel, afgewerkt met gouden knoppen is in een handomdraai de speelzaal of de aula veranderd in een heus theater. Dáár, weten ze allemaal, gebeurt iets anders dan in de reken- of taalles. En vol verwachting zoeken ze een goede plek.
    In het verhaal ‘De Heksentuin’ stelt een oma die gerust, aan een grote tafel waar alle kinderen pannenkoeken kunnen eten. Een oma die verhalen vertelt.
    In het verhaal ‘D’r zwerft van alles rond’ deelt een oma haar wijze lessen op een lange tocht langs gevaarlijke wegen, in een middeleeuw decor.
    Voor de verteller een prachtig uitzicht op aula's en speellokalen vol muisstille kinderen. 

  • Een bijzondere voorstelling in theater De Lievekamp in Oss, 5 februari 2017. Een vertelprogramma bestaande uit korte en langere amusante, spannende, indringende maar vooral fabelachtige verhalen hield het publiek van begin tot eind geboeid. 
    Reactie:  "Wat een fijne middag! Bij binnenkomst in theater de Lievekamp werden we meteen mee geloodst achter de coulissen. Deze voorstelling zaten we namelijk met z'n allen op het podium. Met zeer sfeervolle belichting gaf dit een heel bijzondere en knusse sfeer. . . . . .  Meteen al hadden we de keus om een lekker drankje te proeven. Verschillende speciaalbiertjes, wijnen en smoothies stonden voor ons klaar. Mieke Aalderink, Mirjam Mare en Paul Groos vertelden ons om beurten verhalen. Het eerste korte verhaal ging over een schildpad. . . . verhalen over een dansende kraanvogel, de band tussen kat en vrouw, de koopman en zijn dochter Rosa en Jan Gerstekorrel. . . .  Soms waren de vertellingen grappig, soms bevatten ze een wijze les. Maar allemaal waren ze boeiend. Iedereen luisterde dan ook aandachtig. . . . Complimenten aan de organisatie!"

  • In een aantal opvolgende bijeenkomsten hebben zeven 80-plussers elkaar verhalen uit hun leven verteld. De thema’s van de middagen waren zeer divers: eigennamen, bijzondere plekken, de lagere school, maar ook, wat leer ik nu , hoe ervaar ik dat en wat doe ik daar mee. De deelnemers vertelden geanimeerd, zich realiserend dat er onderwerpen besproken werden, die nooit aan de orde kwamen. Er werd naar hun verhaal geluisterd, met interesse. Het verhaal leek daardoor waardevoller te worden. Vaak ook een inspiratiebron voor de ander. Lezen van gedichten en verhalen, luisteren naar een lied, naar muziek, waren met plezier, de ingang naar de verhalen. Levensverhalen vertellen blijkt een uitdaging en een groot plezier.

  • Een meisje onderweg, samen met haar grote broer, alleen met zijn tweeën. Vader en moeder zaten gevangen, vader in de buurt van het dorp waar ze woonden, moeder in het vrouwenkamp in Ravensbrück. In haar hand had het meisje een koffer. In de koffer wat kleren, een boek, een souvenirtje van thuis. De bestemming was Theresienstadt, een dorp in voormalig Tsjechoslowakije.
    In het dorp waar ze vandaan kwam voelde ze zich thuis. Ze had er haar familie, haar vriendinnen haar school. Tot in Duitsland één iemand besloot dat Joden minderwaardig waren en geen rechten hadden, dat ze afgevoerd moesten worden, weg. Waarom?

  • ‘Op welke school heb jij gezeten? Op welke school leer je verhalen vertellen?
    De afsluiting van de workshop Verteller in de klas, voor groep 8 deze keer, is nagenoeg altijd het vragenrondje. Voorheen werden vooral vragen gesteld als ‘Hoe oud bent u?’ ‘Wat is uw lievelingseten?’ en ‘Hebt u ook huisdieren?’ Dit lijkt te veranderen. Of kinderen worden gewoon slimmer. Ze willen écht weten hoe het zit.
    Die vraag dus, over de school. Een aantal kinderen gingen wat rechter op zitten. ‘Hier moeten we ook veel rekenen, en taal doen en zo. Verhalen vertellen was leuk.’
    Ik leerde verhalen vertellen van,

  • Raar, maar waar! Boeken over natuur, wetenschap en techniek. Is daar wel een spannend verhaal over te vertellen? Dat bleek wel. Verhalen over krokodillen en apen met discussie tussen vier kleuters: lusten krokodillen nu wél of geen bananen? Het sprookje over Josa die met zijn toverviool de maan laat groeien? ‘Wordt de maan daar echt groter van?’ Vleermuis die het eerste duister bracht. ‘Donker komt niet uit een mand, . . . of toch wel?’ Voor de groepen 7 en 8 de dondervogel, die op mensen joeg en met zijn enorme klapperende vleugels zorgde voor donder, bliksem en striemende regen. ‘Bestaat die dondervogel nog steeds?’ Zoek dat maar op!
    Mooie verhalen en een nieuwsgierig publiek, dat na de voorstelling ook nog zelf de boeken in moest. 
    Reactie: "Bedankt voor je prachtige verhalen. De kinderen en mijn collega’s hebben er van genoten. Ik heb alleen maar positieve reacties gehad."

  • Niet in een theater, maar makkelijk bereikbaar op het erf van een boerderij. Twee voorstellingen op het Vlaamse platteland, avondvullend, over het goede en het kwade in de fee. ‘Heks, hekser, hekst. Een volle ‘zaal’, vertellingen tussen de buien door, en binnen ‘op stal’. Grotendeels volwassen publiek dat zich bijna anderhalf uur liet boeien. Aanleiding tot de keuze van de voorstelling was de traditionele tweejaarlijkse ‘heksenstoet’ in het West-Vlaamse Beselare.

  • In groepen 3 en 4 zijn schilderingen gemaakt op basis van bestaande sprookjes. Scenes werden verdeeld en door afzonderlijke leerlingen uitgebeeld. Door de bekendheid van het sprookje, lukte het de leerlingen, zelf teksten te bedenken én te schrijven, die, samengevoegd met de beelden het hele verhaal weergaven. Ieder presenteerde nog eens zijn stuk van het verhaal.
    Voorafgaand werd een verhaal verteld en gepraat over verhalen en sprookjes, werd geoefend met verhaallijn en personages. Na de creatieve verwerking op paper volgden vertelaanwijzingen.
    Het resultaat was een eigen verhaal in beeld en tekst, dat bij de één als prentenboek, bij de ander als wandschildering werd bewaard en als basis diende voor een goede vertelling, voor de eigen en andere groepen van school.

  • Als leermiddel bij begrijpend lezen en luisteren. Voor de groepen 1-2 is in veel scholen de verteltafel een begrip. Een recent uitgevoerd project in een aantal basisscholen laat zien dat ook in groepen 3, 4 en hoger de verteltafel een aanvulling kan zijn. Een spannende vertelling doet een beroep op begrijpend luisteren, de verbeeldingskracht, de concentratie. Tijdens het ‘bouwen’ van de verteltafel zijn personages, plaats (geografisch, ruimtelijke oriëntatie, logistieke kwesties), tijd (dag-nacht, tijd van het jaar, historische tijd) en sfeer de belangrijke items. In een later stadium zijn dat verhaalopbouw, herkenning (vergelijkbare verhalen), uitbreiding, vertellen, nieuwe verhalen bedenken, uitspelen en opschrijven. Mondelinge communicatie, een goede spreekvaardigheid in overleg en vertellingen worden voortdurend geoefend.

  • Werken aan begrip en inzicht van verhaaltjessommen door het basisprobleem, begrijpend lezen, aan te pakken. In drie lesdagen is er volledig gefocust op het verhaal in al zijn facetten. Elke lesdag werd gestart met een spannende vertelling, van waaruit de activiteiten startten. Er was ruim aandacht voor de betekenis van de verhalen, de verhaalelementen als de vijf w’s en de verhaalstructuur zoals de opbouw van het verhaal m.b.v. de verhalenketting. Vandaaruit is de stap gemaakt naar de verhaaltjessommen, waarbij gezocht werd naar het verhaal in de som, de som werd verbeeld in spel, tekening en tekst. Via improvisatie in vertelspel, herkennen van het verhaal in ‘alle activiteiten van de dag’, en het zoeken van verhaallijnen daarin, werd het verhaalinzicht vergroot en de ‘vraag’ in de som meer herkenbaar.
    Leerkracht: Ik moet zeggen dat ik de ervaringen van je workshops al veel gebruikt heb. Ook de 5 w’s worden regelmatig gebruikt. Met de werkbladen. Ook de toetsen met verhaaltjessommen gingen veel beter.

  • Verhalen uit de jungle over slimme vossen en sluwe tijgers waren de start van een bijna twee uur durende workshop voor een bovenbouwgroep van het speciaal onderwijs. Met de hulp van werkkaarten waarop in stappen de vijf verhalenW's aan de orde kwamen, en een verhaalopbouw van beginsituatie tot eindbeeld, gingen de leerlingen, eerst in groepjes en daarna individueel, aan de slag met een eigen jungleverhaal. En het lukte ze om een verhaallijn te maken, soms met een zeer verrassende ontknoping. En het lukte om alvast het begin van het verhaal te vertellen. De woorden uit het woordenschatpakket bij het thema, kwamen tussendoor nog aan de orde, in de vorm van een spelletje. 

  • Prikkel de verbeelding met een fantastisch verhaal
    over de eerste duisternis op aarde, over het wassen van de maan,
    de kracht van donder en bliksem,
    het jachtinstinct van tijgers en vossen.
    Over de slurf van de olifant, over de vraatzucht van de krokodil.

  • Een project ‘verhalen vertellen’ en ‘verhalen maken’ voor een hele school bleek heel goed te werken. Alle leerlingen gingen aan de slag met verhalen en alle leerlingen vertelden ook verhalen, iedere groep, iedere leerling, op zijn eigen manier. Er zijn ook genoeg mogelijkheden om met vertellen aan de slag te gaan, zodat een grote variëteit gegarandeerd is. Vertellen kan op duizend- en- één- wijze.
    Elke groep luisterde eerst naar een spannend verhaal en vanuit die vertelling werd het eigen verhalenpad belopen. Kleutergroepen waren interactief met luisteren, samen vertellen, geluiden en muziek maken met verschillende instrumenten, zingen en bewegen. Groepen drie schilderden samen een sprookje op grote vertelplaten en voorzagen die van eigen tekst, waarna elke leerling een stukje vertelde. Leerlingen uit groep vier maakten fantasieverhalen, de groepen vijf en zes onderzochten de grens tussen realisme en verbeelding. De groepen zeven bliezen voorwerpen nieuw leven vanuit een enorme creativiteit aan ideeën en de leerlingen van de groepen acht vertelden over objecten van neutrale beschrijvingen via nut en gebruikswaarde tot persoonlijke verhalen toe.

    In vijf clusters van steeds drie verschillende groepen presenteerden de leerlingen de verhalen aan elkaar en aan de leerkrachten. Een mooi eerste kennismaking met heel veel verschillende verhalen én manieren van vertellen.

  • Hoe een basisschool van 450 leerlingen kennis maakte met verhalen vertellen.
    Er was eens een schooldirecteur wiens pensioen aanstaande was. Een directeur die het verhalen vertellen een warm hart toedroeg. Als wens voor zijn afscheid besloot hij de leerlingen en leerkrachten te trakteren op een workshop verhalen vertellen als start van een uitgebreid vertelproject voor alle leerlingen. De workshops waren welkom, het verteltraject daarna iets minder want tamelijk plotsklaps en onvoorzien toegevoegd aan het toch al zware programma...

  • Op 20 maart is het Wereldverteldag. Vertellers slaan dan de handen ineen om op diverse plaatsen in Nederland een Wereldwijd Vertelcafé te organiseren: een avond met vertellingen uit binnen- en buitenland. Zo ookVertelpodium Het Lopende Vuur in de bibliotheek Den Bosch. Het thema is 'wensen'.